Flexicurity a pracownicy placówek

Napisał 

Wysoki poziom samoświadomości pracowników zawodów opiekuńczo-wychowawczych 

z pewnością korzystnie wpływa na wykonywanie wychowawczych powinności i poczucie samorealizacji zawodowej. Należy podkreślić wagę, jaką w tej aktywności przyjmują cechy osobowe i zasugerować konieczność troski o rozwój u osób, które pragną się jej poświęcić, wymiarów uczuciowych i moralnych, a także konieczność umacniania sensu kreatywności, odpowiedzialności i przyswajania sobie filozofii wartości ludzkich i duchowych.

Szczególne istotne w kontekście zastosowania idei flexicurity w placówkach wychowawczych i przedszkolnych jest skupienie się, w przypadku pracowników tych instytucji, na trzech ścieżkach:

- strategii uczenia się przez całe życie, zapewniającą stałą zdolność pracowników do dostosowywania się i do bycia zatrudnionym oraz

- wykorzystaniu możliwości, jakie daje efektywna aktywna polityka rynku pracy, pomagająca w radzeniu sobie z szybkimi zmianami, umożliwiająca skrócenie okresów bezrobocia i ułatwiająca zmianę pracy

- budowaniu swojej ścieżki zawodowej z wykorzystaniem różnych form racy.

W dobie dynamicznie zachodzących zmian cywilizacyjnych edukacja jest postrzegana jako najważniejsza inwestycja w przyszłość. Konieczne jest więc systematyczne podnoszenie poziomu wykształcenia pracowników instytucji wychowawczych i opiekuńczych, bo jest związane również z jakością wiedzy, którą przekazują dzieciom. Twórczy, innowacyjny, kreatywny i stosujący nowoczesne metody nauczyciel gwarantuje tworzenie optymalnych programów nauczania, właściwą ich realizację oraz osiągnięcie zakładanych efektów.

Pracownicy placówek wychowawczych i opiekuńczych to osoby, których kompetencje i kwalifikacje zawodowe mogą ulegać dezaktualizacji. W przypadku części z nich wsparcie może sprowadzać się do uzupełnienia dotychczasowego potencjału w umiejętności i wiedzę wysoko cenione przez pracodawców i rodziców dzieci - narzędzi samorozwoju zawodowego.

Odmienna forma wsparcia powinna być adresowana do osób, dla których jest ona równoznaczna z przekwalifikowaniem się bądź nabyciem nowych kwalifikacji. Może to być:

- edukacja formalna, czyli zdobywanie wiedzy, wykształcenia opartego na powszechnym systemie edukacji, oraz kształcenie uzupełniające w formie kursów dokształcania,

- edukacja nieformalna, czyli kształcenie samodzielne w celu uzyskania wiedzy lub doskonalenia umiejętności, przy wsparciu merytorycznym specjalistów i wykorzystaniu nowych technologii, szczególnie Internetu,

- edukacja zawodowa, czyli kształcenie przedzawodowe, właściwe kształcenie zawodowe i wszelkie formy dokształcania i doskonalenia zawodowego.

Kształcenie ustawiczne nie dotyczy wyłącznie nabywania, czy aktualizacji kompetencji stricte zawodowych, ale również zdobywania ogólnej wiedzy i wszechstronnych umiejętności, które cenione są w środowisku zawodowym.

Pracownicy placówek wychowawczych i oświatowych mogą korzystać z różnych narzędzi, technik i form szkoleniowych, takich jak np.:

- kurs – pozaszkolna forma kształcenia umożliwiająca uzyskanie lub uzupełnienie wiedzy ogólnej, umiejętności lub kwalifikacji zawodowych, w oparciu o program nauczania realizowany przez instytucję szkoleniową;

- warsztat szkoleniowy – pozaszkolna forma kształcenia umożliwiająca uzyskanie lub uzupełnienie praktycznych umiejętności zawodowych, w oparciu o program nauczania realizowany przez jednostkę szkoleniową, przy wykorzystaniu ćwiczeń oraz metod aktywizujących;

- seminarium – pozaszkolna forma kształcenia umożliwiająca uzyskanie lub uzupełnienie wiedzy na określony temat, w oparciu o program nauczania realizowany przez instytucję szkoleniową;

- konferencja – uzyskanie lub uzupełnienie wiedzy w określonej dziedzinie/na określony temat poprzez udział w posiedzeniu grupy osób, które poświęcone jest omówieniu określonych zagadnień i wymianie doświadczeń w tym obszarze;

- praktyka – pozaszkolna forma kształcenia umożliwiająca uzyskanie lub uzupełnienie praktycznych umiejętności zawodowych, przy wykorzystaniu wiedzy oraz doświadczenia zawodowego innych osób;

- studia podyplomowe – forma kształcenia adresowana do osób, które mają dyplom szkoły wyższej;

inne formy pozaszkolne – odczyty, audytoria, prelekcje, itp.

Z przeprowadzonych w ramach naszego projektu badań wynika, że większość dostępnych na rynku form podnoszenia kwalifikacji stanowią szkolenia bezpłatne organizowane przez jednostki zajmujące się doskonaleniem zawodowym nauczycieli oraz wydawnictwa, które za pomocą szkoleń jednocześnie prowadzą akwizycję swoich produktów edukacyjnych.

Z odpłatnych form podnoszenia kwalifikacji, korzystają głównie osoby mogące liczyć na dofinansowywanie pracodawcy – częściej przedszkoli publicznych, czasami przedszkoli niepublicznych, rzadko punktów i zespołów przedszkolnych, a praktycznie nigdy w placówkach pozaoświatowych.

Stała praca nad posiadanymi kompetencjami, zdobywanie nowych, otwartość i gotowość na zmianę pod względem formy, miejsca i czasu zatrudnienia, podnosi wartość pracownika również w oczach pracodawcy.

Potrzeba ciągłego edukowania się, umiejętność odczytywania prognoz zmian rynku, nadążania za technologiami, a także znajomość możliwych form i warunków zatrudnienia, sprzyjają poczuciu bezpieczeństwa, które może się przejawiać nie tylko w poczuciu stabilności obecnego zatrudnienia, ale również w pewności siebie i swoich kwalifikacji, które przekładają się na umiejętność szybkiego znalezienia nowego miejsca pracy czy zmiany zawodu.

Flexicurity w przypadku pracowników to także wykorzystanie możliwości, jakie daje efektywna aktywna polityka rynku pracy, pomagająca pracownikom w radzeniu sobie z szybkimi zmianami występującymi na rynku pracy, umożliwiająca skrócenie okresów bezrobocia i ułatwiająca zmianę pracy.

Ze wsparcia powiatowych urzędów pracy (bo to one oferują różne formy aktywizacji) mogą korzystać nie tylko osoby bezrobotne, ale także osoby poszukujące pracy oraz pracownicy wykonujący inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą w wieku 45 lat i powyżej, zainteresowani pomocą w rozwoju zawodowym.

 

Wybrane formy aktywizacji osób poszukujących pracy i pracujących powyżej 45 r.ż.

Formy aktywizacji

Opis

Szkolenia

 

Pozaszkolne zajęcia mające na celu uzyskanie, uzupełnienie lub doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych potrzebnych do wykonywania pracy, w tym umiejętności poszukiwania zatrudnienia. Dzielą się na grupowe i indywidualne.

Szkolenia inicjowane są w celu podniesienia kwalifikacji zawodowych i innych kwalifikacji zwiększających szanse na utrzymanie zatrudnienia, a w szczególności w przypadku: braku kwalifikacji zawodowych, konieczności zmiany lub uzupełnienia kwalifikacji, utraty zdolności do pracy w dotychczas wykonywanym zawodzie,  braku umiejętności aktywnego poszukiwania pracy.

Finansowanie kosztów egzaminów

Osoba uprawniona może złożyć wniosek o sfinansowanie kosztów egzaminów umożliwiających uzyskanie świadectw, dyplomów, zaświadczeń, określonych uprawnień zawodowych lub tytułów zawodowych oraz kosztów uzyskania licencji niezbędnych do wykonywania danego zawodu do wysokości przeciętnego wynagrodzenia za pracę.

Sfinansowaniu podlegają koszty egzaminu lub uzyskania licencji przeprowadzanego/ej przez instytucję lub organizacje uprawnione do przeprowadzania egzaminów/nadawania licencji w danej dziedzinie.

Finansowanie kosztów studiów podyplomowych

Urząd pracy może sfinansować z Funduszu Pracy koszty studiów podyplomowych w wysokości do 6000 zł udokumentowanych kosztów należnych organizatorowi. Koszt wpisowego nie podlega finansowaniu.

Pożyczka szkoleniowa

Pożyczka szkoleniowa może być przeznaczona na:

  • uprzednio uzgodnioną należność przysługującą instytucji szkoleniowej,
  • koszt ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków,
  • koszt przejazdu lub zakwaterowania, jeżeli szkolenie odbywa się w innej miejscowości niż miejsce zameldowania osoby zainteresowanej,
  • koszt wymaganych badań lekarskich i psychologicznych,
  • koszt egzaminów umożliwiających uzyskanie świadectw, dyplomów, zaświadczeń, określonych uprawnień zawodowych oraz koszty uzyskania licencji niezbędnych do wykonywania danego zawodu.

Pożyczka jest nie oprocentowana, a okres jej spłaty nie może przekroczyć 18 miesięcy od ustalonego w umowie dnia zakończenia szkolenia. Pożyczka udzielana jest na szkolenie, którego celem jest podjęcie lub utrzymanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, do wysokości 400% przeciętnego wynagrodzenia. Wysokość pożyczki jest ustalana z uwzględnieniem wysokości kosztów odbycia planowanego szkolenia, uwiarygodnienia możliwości terminowego jej zwrotu oraz posiadanego limitu środków z Funduszu Pracy.

 Źródło: Opracowano na podstawie Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.) oraz informacji Urzędu Pracy m.st. Warszawy



Przedstawione powyżej formy pomocy skierowane są zarówno do osób pracujących, jak i do osób bezrobotnych. Gdyby doszło do sytuacji utraty pracy przez pracownika placówki wychowawczej lub opiekuńczej należy pamiętać, że w Polsce istnieje dobrze rozbudowane ustawodawstwo z zakresu zabezpieczenia społecznego.

System osłon socjalnych jest zagwarantowany nie tylko poprzez przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy dotyczące zasiłków dla osób bezrobotnych, ale również poprzez cały system aktów prawnych regulujący m.in.: system opieki zdrowotnej wraz z systemem zasiłków chorobowych, system emerytalno-rentowy wraz z systemem świadczeń, system świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz system świadczeń rodzinnych, macierzyńskich, w razie inwalidztwa, w razie śmierci żywiciela. O ustalenie i wypłatę świadczeń obligatoryjnych – w tym wypadku zasiłków dla bezrobotnych - mogą ubiegać się osoby, które spełniają przesłanki do uznania ich za osoby bezrobotne. Obligatoryjność tych świadczeń w praktyce oznacza, że dana osoba po spełnieniu przesłanek określonych w ustawie i zarejestrowaniu się we właściwym miejscowo urzędzie pracy powinna nabyć prawo do świadczeń.

Ponadto w polskim ustawodawstwie w ramach uprawnień dodatkowych można wyróżnić prawo do ubezpieczenia zdrowotnego bezrobotnych i członków ich  rodzin. Ubezpieczeniu temu podlegają bezrobotni niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

Poza tym osoby bezrobotne mogą skorzystać z przewidzianych Ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy form fakultatywnych. Przedstawia je poniższa tabela.

 

Forma aktywizacji

Opis

Staż

Jest to możliwość zdobycia przez osoby bezrobotne doświadczenia niezbędnego na rynku pracy oraz umiejętności praktycznych niezbędnych do podjęcia pracy. Odbywa się on przez wykonywanie określonych zadań w miejscu pracy. Osoba odbywająca staż jest nadal osobą bezrobotną pozostającą w rejestrze urzędu pracy, gdyż nie zostaje nawiązany stosunek pracy z pracodawcą w trakcie odbywania stażu. Na staż może być skierowana osoba bezrobotna. Proponowany okres stażu nie może być krótszy niż 3 miesiące i dłuższy niż 6 miesięcy.

Starosta może skierować do odbycia stażu na okres do 12 miesięcy bezrobotnych, którzy nie ukończyli 30 roku życia.

Staż dla osób bezrobotnych oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych, niezbędnych do podjęcia pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą.

Bezrobotnemu, na okres odbywania stażu, zostaje przyznane stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych.

Prace interwencyjne

Uczestnikami prac interwencyjnych mogą być wszystkie osoby bezrobotne.

Prace interwencyjne mogą trwać:

6 miesięcy – obowiązek pracodawcy do dalszego zatrudniania skierowanego bezrobotnego po upływie okresu prac interwencyjnych wynosi 3 miesiące.

12 miesięcy – obowiązek pracodawcy do dalszego zatrudniania skierowanego bezrobotnego po upływie okresu prac interwencyjnych wynosi 6 miesięcy.

Wysokość comiesięcznej refundacji nie może przekroczyć połowy minimalnego wynagrodzenia, czyli obecnie 840 zł.

Roboty publiczne

Mogą być organizowane przez gminy, organizacje pozarządowe statutowo zajmujące się problematyką ochrony środowiska, kultury, oświaty, kultury fizycznej i turystyki, opieki zdrowotnej, bezrobocia oraz pomocy społecznej, a także spółki wodne i ich związki, jeżeli prace te są finansowane lub dofinansowane ze środków samorządu terytorialnego, budżetu państwa, funduszy celowych, organizacji pozarządowych, spółek wodnych i ich związków.

Bezrobotnemu za udział w robotach publicznych przysługuje wynagrodzenie.

Prace społecznie użyteczne

Oznaczają prace wykonywane przez bezrobotnych bez prawa do zasiłku organizowane w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, organizacjach lub instytucjach statutowo zajmujących się pomocą charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej.

Prace wykonywane są na terenie gminy, w której bezrobotny zamieszkuje lub przebywa, w wymiarze do 10 godzin w tygodniu.

Bezrobotnemu nieposiadającemu prawa do zasiłku przysługuje świadczenie w wysokości nie niższej niż 8,00 zł za każdą godzinę wykonywania prac społecznie użytecznych.

 

Bon szkoleniowy

Stanowi gwarancję skierowania bezrobotnego do 30 r.ż. na wskazane przez niego szkolenie oraz opłacenia kosztów, które zostaną poniesione w związku z podjęciem szkolenia.

Osoba bezrobotna, może otrzymać z urzędu pracy bon szkoleniowy o wartości do 100% przeciętnego wynagrodzenia (obecnie 3.895,31 zł), aby podnieść swoje kwalifikacje zawodowe.

Bon stażowy

Stanowi gwarancję skierowania do odbycia stażu u pracodawcy wskazanego przez bezrobotnego na okres 6 miesięcy, o ile pracodawca  zobowiąże się do zatrudnienia bezrobotnego po zakończeniu stażu przez okres 6 kolejnych miesięcy.

Osoba odbywająca staż otrzymuje przez  ten okres stypendium z urzędu pracy.

1.500 zł PREMII otrzymuje pracodawca jeśli zatrudni na następne pół roku osobę bezrobotną, która ukończyła u niego staż.             

Bon zatrudnieniowy

Bon zatrudnieniowy, stanowi gwarancję zrefundowania pracodawcy, który zatrudni bezrobotnego do 30. roku życia na okres 18 miesięcy, części kosztów wynagrodzenia wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne.

O przyznanie bonu zatrudnieniowego wnioskuje bezrobotny zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy, który nie ukończył 30 roku życia. Bezrobotny, który otrzymał bon zatrudnieniowy podejmuje próbę znalezienia pracodawcy, który zatrudni bezrobotnego na okres 18 miesięcy na zasadach określonych dla tego bonu.

Urząd refunduje pracodawcy część kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne, przez okres 12 miesięcy, w wysokości zasiłku dla bezrobotnych.

Bon na zasiedlenie

Bon na zasiedlenie może otrzymać osoba bezrobotna do 30. roku życia, która zamierza podjąć zatrudnienie, inna pracę zarobkową lub działalność gospodarczą poza miejscem dotychczasowego zamieszkania, przy czym niezbędne jest spełnienie warunku dotyczącego miejscowości, w której zamieszka bezrobotny w związku z podjęciem nowej pracy lub działalności gospodarczej.

Bon na zasiedlenie przyznawany jest na wniosek bezrobotnego. Pozytywne rozpatrzenie wniosku kończy się zawarciem umowy pomiędzy starostą i bezrobotnym.

Wysokość środków przyznanych w ramach bonu, nie może być wyższa niż 200% przeciętnego wynagrodzenia za pracę.

Stypendium z tytułu podjęcia nauki

Stypendium może zostać przyznane na wniosek osoby bezrobotnej bez kwalifikacji zawodowych, która w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania w urzędzie pracy podjęła dalszą naukę: w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych będącej szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej, lub w szkole wyższej w systemie studiów niestacjonarnych i spełnia kryterium dochodu na osobę w rodzinie w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. Wysokość stypendium wynosi 100% zasiłku dla bezrobotnych. Stypendium przysługuje przez okres 12 miesięcy od dnia podjęcia nauki.

Środki na podjęcie działalności gospodarczej

Mogą być przyznane w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia.

Dodatek aktywizacyjny

Osoby posiadające status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku, w przypadku podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mają możliwość ubiegania się o przyznanie dodatku aktywizacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między minimalnym wynagrodzeniem za pracę, a otrzymywanym wynagrodzeniem, nie większej jednak niż 50% zasiłku dla bezrobotnych, przez okres, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek.

Źródło: Opracowano na podstawie Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.) oraz informacji Urzędu Pracy m.st. Warszawy.

Aktywne polityki rynku pracy są jednym z podstawowych komponentów modelu flexicurity służącym zapewnieniu bezpieczeństwa pracowników. Zmiany w tym zakresie od ponad dwudziestu lat spowodowały zwiększenie nakładów na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu oraz poszerzenie grupy osób uprawnionych do korzystania z różnych form aktywizacji zawodowej, wraz z jednoczesnym znacznym zwiększeniem wysokości świadczeń z tytułu uczestnictwa w tych formach.

W tym segmencie niezwykle ważna jest więc koncentracja na ciągłym aktywizowaniu się pracownika w podnoszeniu własnych kwalifikacji poprzez udział w kursach, warsztatach, szkoleniach, studiach tak aby zwiększyć znacznie własną wartość rynkową.

W ramach tej ścieżki flexicurity należy wskazać również nabywanie nowych innowacyjnych rozwiązań w zakresie edukowania i wychowawstwa tj. coaching, mentoring, tutoring czy superwizja. Ta nowa forma aktywności powinna być również wykorzystywana poprzez nowoczesne techniki multimedialne tj. kształcenie na odległość, tablice interaktywne, i inne narzędzia multimedialne wspomagające proces edukowania i wychowawstwa.

Inwestycja w kapitał ludzki ma na celu podniesienie własnych kompetencji, umiejętności
i kwalifikacji. Inwestycja w siebie ma podnieść własną wartość rynkową.

Przykładowe formy doskonalenia zawodowego umożliwiające podnoszenie kwalifikacji pracowników i współpracowników placówek wychowawczych i opiekuńczych obejmują:

 

 

 

Dzięki koncepcji flexicurity pracownik może łączyć różne rozwiązania, w zależności od posiadanych kwalifikacji, sytuacji rodzinnej i zawodowej, planów rozwojowych. Z jednej strony mają możliwość elastycznego określania czasu i form pracy, a z drugiej stałego podnoszenia kwalifikacji i dostosowywania się do potrzeb rynku.

 

 

 

Elastyczność dla  pracownika to:

- płynne zmiany w życiu zawodowym,

- zakończenie nauki kształcenia i rozpoczęcie kariery zawodowej,

- zmiana miejsca zatrudnienia,

- łatwe podjęcie pracy po długotrwałym okresie bezrobocia,

- przejście na emeryturę.

Bezpieczeństwo dla pracownika to:

- swobodny dostęp do edukacji, warsztatów, szkoleń,

- pewność zatrudnienia, dzięki podnoszonym kwalifikacjom – pracownik musi nieustannie dbać o swoją atrakcyjność zawodową, by sprostać wymogom rynku pracy,

- zyskanie pewności siebie sprzyjające poszukiwaniu nowych, atrakcyjnych ofert pracy,

- zagwarantowanie dochodu w okresie przed podjęciem zatrudnienia.