Wyświetlenie artykułów z etykietą: motywacja

środa, 28 sierpień 2013 09:15

Wada wymowy a lęk

Relacja pomiędzy odbiorcą wadliwej mowy, a jej nadawcą zawsze ma charakter
zaburzony. Mimo że komunikat często nie traci na wartości informacyjnej, to
niewłaściwy sposób werbalnego wyrażania intencji stawia osobę mówiącą
nieprawidłowo w gorszym świetle. Tendencja ta jest szczególnie widoczna wśród dzieci,
które często dyskryminują rówieśników borykających się z wadą wymowy. Dziecko
takie następnie objęte terapią logopedyczną jest zalęknione i niepewne. Rolą logopedy
jest więc redukcja lęku i, prócz instruktażu i treningu mowy, także podniesienie
samooceny
i wsparcie emocjonalne.

Lęk przed odrzuceniem

Dzieci mające problem z wymową (najczęściej spotykana jest dyslalia: seplenienie,
rotacyzm oraz jąkanie), opuściwszy znane, akceptujące środowisko rodzinne, trafiają do
nowej grupy, rówieśniczej, są skazane na ocenę, a w jej wyniku często na odrzucenie. Dzieci
w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym często z powodu różnych odmienności (wygląd,
mowa, pochodzenie), wykluczają wyróżniające się dzieci. Często ta dyskryminacja wiąże się
z agresją słowną (przezwiska, wyśmiewanie) lub fizyczną. Dzieci mające problem z
komunikacją werbalną (choć nie zawsze komunikat powoduje nieporozumienia) są uznawane
za gorsze, za mało atrakcyjnych kompanów do rozmów, zabaw. Po takich doświadczeniach
dziecko spotykając każda nową osobę, może obawiać się krytyki i odrzucenia. Dziecku
takiemu powinna zostać, wraz ze wsparciem logopedycznym, okazana pomoc natury
psychologicznej, emocjonalnej. Dobrym ku temu narzędziem są logopedyczne bajki
terapeutyczne, które nie tylko instruują, jak poprawnie mówić, ale i redukują lęk poprzez
identyfikację dziecka z głównym bohaterem.
Nauczyciel, obserwując wśród dzieci zachowania wykluczające, powinien
zorganizować w grupie zajęcia bajkoterapeutyczne poruszające temat akceptacji, tolerancji,
empatii.

Lęk przed nieznanym

Dziecko, które po doświadczeniach marginalizacji trafia do logopedy, nie tylko boi się
odrzucenia (kilkulatek raczej ma świadomość, że jest to osoba, która z założenia ma mu
pomóc), ale przede wszystkim obcości osoby, miejsca, metod pracy. Logopeda zatem
powinien wykazać postawę pogodną, pomocą i serdeczną, nie może jednak nazbyt spoufalać
się i tworzyć półprywatnej relacji z dzieckiem lub rodzicami, opiekunami. Taki kontakt
często pozbawia terapeutę autorytetu, czyniąc go mniej skutecznym, jest także nadużywany
przez dzieci do odwrócenia uwagi od sedna terapii poprzez długie rozmowy prywatne,
wymuszanie zakończenia zajęć, symulację złego samopoczucia, udawanie znużenia).
Dziecko powinno zostać także zaznajomione z nowym miejscem – gabinetem
logopedycznym oraz metodami, atrybutami, które będą stosowane w czasie zajęć. Poznanie
warunków pracy eliminuje lęk przed nieznanym, oswaja z okolicznościami, w których
dziecko będzie musiało trenować mowę przez określony czas. Pozytywnym wzmocnieniem
jest także (symboliczne) pożyczanie zabawek, książek, pomocy terapeutycznych dziecku do
domu. Zabieg taki tworzy swoistą więź dziecka z przedmiotem, miejscem i logopedą.
Pożyczenie budzi obopólne zaufanie, które w terapii jest niezmiernie ważne. Ponadto,
kształtuje w dziecku poczucie obowiązku – konieczność dbania o pożyczony element i
oddania go przy kolejnej wizycie. Taki przedmiot pełni funkcję swojego rodzaju
„przypominacza” o ćwiczeniach zaleconych do wykonywania w domu.

Lęk przed oceną

Chęć pokazania się z jak najlepszej strony zaprzyjaźnionemu logopedzie, wola
sprostania wymaganiom stawianym przez rodziców, opiekunów, a także rówieśników,
powoduje w dziecku silny stres. Moment weryfikacji – zaprezentowania publiczne nowych
umiejętności mownych, często w warunkach nagłych, nienaturalnych, bez przygotowania –
może budzić w dziecku lęk, którego efekty są skrajne: hiperpoprawność (przesadne
akcentowania właściwego brzmienia głosek i wyrazów) lub nawrót dawnych nawyków.
Dzieci miewają także lęk przed swobodnym zabieranie głosu, wystąpieniami
publicznymi. Terapia logopedyczna, prócz poprawnej wymowy, powinna wyposażyć dziecko
w mechanizmy radzenia sobie ze stresem. Istotne jest podkreślenie podczas treningów,
mocnych stron dziecka, pozytywne wzmacnianie pożądanych efektów, nagradzanie,
motywowanie poprzez ukazywanie zakończenia terapii sukcesem (poprzez prezentowanie
przykładów – fikcyjnych: w bajce, w opowiadaniach oraz realnych: poprzez krótkie spotkania
z osobami mówiącymi poprawnie w wyniku terapii logopedycznej).


Bibliografia
1. M. Molicka, Biblioterapia i bajkoterapia, Media Rodzina, Poznań 2011.
2. S. Konrad, C. Hendl, Inteligencja emocjonalna, Videograf II, Katowice 2000.
3. D. Goleman, Inteligencja emocjonalna, Media Rodzina, Poznań 2007.
4. D. Bełtkiewicz, Logopedyczna bajka terapeutyczna - nowa metoda pracy z dzieckiem z
wadą wymowy [w:] Biblioteka w nowoczesnym procesie edukacyjno-wychowawczym, Zamość
2013 (w druku).
5. A. Hart, Twoje dziecko i stres, Wydawnictwo Rodzinny Krąg, Warszawa 1995.
6. G. Witkin, Stres dziecięcy, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2000.
7. B. Harwas – Napierała, J. Trempała (red. nauk.), Psychologia rozwoju człowieka.
Charakterystyka okresów życia człowieka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.

Dział: Artykuły
piątek, 16 sierpień 2013 12:13

Klucze

[Tutaj treść artykułu "Klucze"]

Dział: Spis etykiet